Je hoeft je niet per se aan te kleden om te kunnen werken. De bedenkers van de vorige week gehouden campagneweek ‘Het nieuwe werken doe je zelf' hadden verzonnen dat een felroze badjas goed zou uitstralen wat de voordelen zijn van het nieuwe werken. Of je ongewassen bent of ongeschoren, dat maakt niet uit. Niemand ziet je, want je werkt thuis.
Het is een misvatting om het nieuwe werken ‘plat te slaan' tot alleen thuiswerken, vindt Remco Doeve. Hij is ‘marktverkenner' bij Creaforti, een bedrijf in Arnhem dat mobiele werkplekken inricht bij andere bedrijven. En belangrijker, Creaforti heeft zelf het afgelopen jaar het nieuwe werken ‘omarmd', zoals hij het zegt. ‘Het gaat om veel meer: om het gebouw, om de ict, om het gedrag van mensen en alles wat daaruit voortvloeit.'
Er zijn drie grote voorlopers in Nederland als het gaat om het nieuwe werken: Interpolis (Tilburg), Rabobank in Utrecht, en Microsoft op Schiphol. Dat laatste bedrijf leidt Intermediair graag rond.
Bij Microsoft begint het nieuwe werken bij de entree. De receptionisten stáán in plaats van zitten, de koffie wordt geserveerd in kopjes, fruit ligt voor het grijpen en je tas zet je in een kluisje, dat je met krijt kunt beschrijven - met je naam bijvoorbeeld. Niets is aan het toeval overgelaten. Zelfs de rij bij de interne Coffee Company wordt in stand gehouden. Er wordt bewust niet méér personeel ingezet, zegt marketingmanager Frank Verlaan. ‘In de rij gaan mensen praten en overleggen.'
Ervaren wat het nieuwe werken is
Jaarlijks bezoeken zo'n tien- tot vijftienduizend mensen dit gebouw, speciaal om te ‘ervaren' wat het nieuwe werken is en wat het voor hun organisatie kan betekenen, zegt Verlaan. Microsoft Nederland verhuisde hier naartoe in 2008. ‘De meeste mensen kennen het idee van het nieuwe werken inmiddels. Nu zetten ze de volgende stap: ze willen weten hoe ze het moeten toepassen.'
De hele eerste verdieping is een grote ruimte met verschillende soorten zitjes en tafels. Mensen overleggen met koffie, anderen hebben hun laptop opengeklapt. Er is warm licht; geluiddempend vilt is gebruikt voor de bekleding van meubels. Klokslag twaalf verandert de ontmoetingsruimte: zodra de kantine opengaat, wordt het een lunchplek. De lunch is natuurlijk gezond en uitgebreid.
De werknemers van Microsoft - sales en marketing - zitten niet bepaald thuis, zo valt deze maandag op. Of in ieder geval niet iedereen. ‘Circa 35 procent werkt elders. Het gaat vooral om flexibeler werktijden', zegt Verlaan. ‘Ze werken 's ochtends alvast thuis, brengen de kinderen naar school en 's avonds na het avondeten loggen ze ook nog even in.' Zelf voetbalt hij elke zaterdag in de hoofdklasse. Hij begint vroeg met werken zodat hij twee dagen in de week eerder weg kan om te trainen.
Op een volgende verdieping valt de rust op: mensen werken, maar er is geen lawaai. Er zijn glazen hokjes, zitjes, bureaus, vergaderkamers, er zijn zelfs cubicles. Was het nieuwe werken bij Microsoft in 2005 al deels ingevoerd, in het nieuwe gebouw is het sinds 2008 nog sterker doorgevoerd. ‘In 2005 gaven de werknemers een laag cijfer - een 5,5 - voor hun work-lifebalans. Mensen vonden dat ze te hard werkten', zegt Verlaan. ‘Dat was voor het management aanleiding om op een andere manier naar werk te kijken. Niet harder werken, maar slimmer werken.' En met succes. In 2009 kreeg de work-lifebalans een 8. Waarom geen 10? Verlaan: ‘Voor het aandeel van Microsoft bij het bevorderen van een goede work-lifebalans gaven ze een 8,6.‘
Ook Remco Doeve van Creaforti uit Arnhem is rondgeleid bij Microsoft. Hij was ‘aangenaam verrast door de Hollandse nuchterheid en de rust, ook al waren er veel mensen aan het werk.' Je ziet, zegt de ‘overtuigd nieuwewerkencriticus', dat het nieuwe werken nu nog met name goed uitpakt bij de heel grote organisaties én bij heel kleine, de zzp'ers die overal kunnen werken. ‘Maar het midden- en kleinbedrijf weet niet hoe ze dit moeten aanpakken.'
Goede voorbeeld geven
Creaforti is met zo'n veertig medewerkers zelf een voorbeeld van een MKB-bedrijf dat is overgegaan op het nieuwe werken. ‘Wij propageren mobiel werken bij onze klanten. Dan moeten we ook het goede voorbeeld geven, vonden we, en kijken hoe het uitpakt', zegt Doeve. Dus kreeg iedereen een laptop, een smartphone en budget om thuis een werkplek in te richten. Alle werknemers konden een
sportabonnement krijgen, onbeperkt verse jus drinken en hun eigen werktijden bepalen.
Doeve spreidt zijn armen: ‘Waar we nu zitten was een gewone kantoorkamer met vier bureaus.' Nu staan er comfortabele stoelen rond een groot flatscreen, op een lage tafel staan sfeerkaarsen. Dit alles in paars, roze, zwart en grijs. De binnendienst heeft geen aparte plek meer, er zijn nu alleen nog flexplekken.
Natuurlijk bespaart Creaforti zo op huisvestingskosten, geeft Doeve toe. Maar het creëren van een prettiger werkklimaat was de hoofdreden voor het invoeren van het nieuwe werken. ‘We hebben dit gedaan omdat we onze jonge medewerkers, ze zijn tussen de 25 en 30 jaar, willen behouden.' Wat daar mogelijk ook bij helpt: bij Creaforti hebben medewerkers geen aparte functies meer, alleen nog ‘rollen'. Tussen rollen kun je makkelijker switchen. Doeve: ‘We kijken wat voor effect dat heeft.' Creaforti is volgens hem een platte organisatie; medewerkers kunnen daardoor niet heel hoog klimmen.' Maar door het nieuwe werken krijgen ze nu ‘groeimogelijkheden in de breedte'.
Het nieuwe werken is in Nederland als concept stevig aangeslagen, zegt Annemieke Garskamp, consultant bij Steelcase. Dat bedrijf produceert kantoormeubilair, maar doet ook onderzoek naar ‘werkomgevingen'. ‘Waarom hebben wij het nieuwe werken omarmd, maar landen als Duitsland en Frankrijk in veel mindere mate? Garskamp geeft zelf het antwoord tijdens een workshop vorige week tijdens de ‘Het nieuwe werken doe je zelf-week' in Amsterdam-Zuidoost. ‘In het algemeen is
er op het kantoor in Nederland weinig hiërarchie, veel respect voor het individu. Er heerst een open cultuur, men zoekt naar consensus. De Nederlandse werknemer staat ook redelijk ontspannen tegenover verandering.'
Er zijn ook dissatisfiers
De deelnemers aan de workshop reageren verbaasd lacherig. Een interieurarchitect die onlangs een gemeentehuis heeft ingericht, merkt op dat de invoering ervan ‘wel erg goed gecommuniceerd moet worden.' En, zegt een andere deelnemer, het nieuwe werken is niet alleen maar positief. ‘Er zijn ook dissatisfiers. Lawaai is een van de factoren waar mensen ontevreden over zijn. Zit je net in een
stiltecabine te werken, komt een collega langs, of de telefoon gaat. Hoe kun je je dan concentreren?'
Garskamp: ‘Je moet goed kijken wat haalbaar is. Bezint eer ge begint, en maak eerst een workscan. Als je onvoldoende plekken hebt op kantoor waar mensen zich kunnen concentreren, dan zorgt dat voor stress. Dan gaan mensen om de verkeerde redenen thuiswerken. Dat wil je niet.'
Ruim dertig bedrijven deden vorige week mee aan de open dagen van ‘Het nieuwe werken doe je zelf-week'. Zoveel bedrijven, zoveel verschillende varianten op het nieuwe werken, zo bleek. Zo heeft een bedrijf als Google een internefitnessruimte voor de medewerkers, terwijl Microsoft er net zo bewust voor heeft gekozen om sportactiviteiten juist niet in het gebouw op te nemen. Allebei vanuit de nieuwewerkengedachte.
‘Je hebt met verschillende bedrijven te maken, die elk een ander doel hebben met wat ze willen', zegt Garskamp. ‘Ze hebben een eigen cultuur. Laatst hebben we bij een bedrijf in België besloten dat het nieuwe werken voor hen betekent dat ze juist niet gaan flexen. Dat is voor dat bedrijf niet goed.'
Bron: Intermediair 17/11/2011